ANKARA’NIN BAŞKENTLEŞME SÜRECİNDE KENTLİ ‘AKTÖRLER’İN FARKLILAŞAN GÜNDELİK YAŞAM VE KÜLTÜRLERİNİN ROLÜ

Bu bildiride Ankara’nın kentleşmesinde etkin olan aktörler analiz edilmektedir.

Ankara, cumhuriyetin başkenti olarak ilan edildikten sonra, Türkiye’nin diğer kentlerine de örnek olması beklenen bir gelişme sürecine girmiştir. Bu süreç bilinçli bir kent ve kent kültürü yaratma çalışması olmuştur. Kentin mamur bir kent olabilmesi için planlama, yapılaşma, kurumsallaşma, bireyselleşme (birey olma), dayanışma araç olarak kullanılmış; bu durum politika ve uygulamalara yansıtılmıştır. Bu çalışma, Ankara’nın kent yaratma sürecini şekillendiren farklı aktörlerin rollerine dair bir değerlendirmeyi hedeflemektedir.

Ankara’nın kuruluş yıllarında ağırlıklarından bahsedilen iki aktör grubu vardır: ‘Yerli Ankaralılar’ ve ‘Yeni Ankaralılar.’ Bu çalışmada farklı olarak en az dört kentli aktör grubu üzerinde durulacaktır. Bunlar: ‘Yerli Ankaralılar,’ ‘Yeni Ankaralılar,’ ‘Mülteciler’ ve ‘Terkeden Ankaralılar’dır. Gruplar, kendi içlerinde de alt gruplara ayrılmaktadır. Her kentli grup başka kentli yaşam biçimleri sürdürür; farklı beklentiler ve çıkarlar doğrultusunda kenti yaşar ve dönüştürür.

Çalışma, yirmi yıllık ‘ilk kuruluş’ döneminde farklı kentli gruplar açısından Ankara’nın kentsel mekanı ve gündelik yaşamını gözden geçirmektedir. Ayrıca, ‘tek elden’ ve ‘yoktan’ varedilen Ankara kentinin gerçekte hangi kentli aktörlerin ve farklı kültürlerin beklenti, istekleri, uzlaşma ve çatışmaları sonunda ortaya çıktığını sorgulamaktır. Çalışmada, planlama süreçleri ve kentte yapılaşma süreçlerini yönlendiren Ankara İmar Müdürlüğü belgeleri, gazeteler, aktif olan derneklerin kayıt veya yayınları kaynak oluşturmuştur.