"Geçmişten Geleceğe Ermeni Sorunu" Sempozyumu 14 Mayıs 2001'de, İstanbul'da yapıldı
Marmara Üniversitesi, Uluslararası Stratejik Konular Araştırma Birimi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü ve Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi tarafından ortaklaşa hazırlanan Uluslararası Sempozyum, Marmara Üniversitesi, Göztepe Kampüsü, Dr. İbrahim Üzümcü Kültür Merkezi'nde yapılmıştır. Açılış konuşmasını yapan Nadir Devlet, şunları söylemiştir:
"İkinci Dünya savaşından sonra ortaya çıkan ve homicide (cinayet), ecocide (çevre tahribatı) gibi tabirlere benzetilerek yaratılan “genocide” (soykırım) kavramı, bir insanlık suçu olarak algılanmakta olup, bir topluluğun, halkın sistemli şekilde yok edilmeye çalışılmasını anlatmaktadır. Bu kavramın uluslararası hukuk açısından ülkemize doğuracağı sıkıntılar ve muhtemel yaptırımları yorumlamayı bu konunun uzmanlarına bırakıyorum. Soykırım tabirinin 2. Dünya Savaşının ürünü olduğu ve Nazi Almanya’sında başlıca Yahudi ırkına mensup insanlara karşı işlenen suçu vurgulamak için kullanıldığı bilinmektedir. Almanya savaşı kaybeden bir ülke olarak mütegalibenin direktif ve suçlamalarını itirazsız kabul etmek zorunda kalmıştı. Ancak aynı dönemde Sovyetler Birliği içinde Stalin’in top yekun sürgüne tabi tuttuğu, sayıları milyonları aşan Kırım Tatar, Kalmuk, Çeçen, İnguş, Karaçay, Balkar ve Meshet Türklerinin yarısı bu sürgün esnasında telef olmuş olmasına rağmen, Sovyetler Birliği bir soykırımı suçlamasına maruz kalmadı. Çünkü Sovyetler Birliği o dönemde galipler safında idi. Bu nevi örnekleri artırmamız mümkündür. Konuya bu açıdan baktığımızda, güçlü haklıdır gerçeğinden de hareket ederek, NATO müttefiklerimizin bize siyasi baskı yapmak için, bu nevi bir soykırım iddiasını desteklediklerini de söyleyebiliriz. Bu varsayım doğru olsa dahi, bizim sorunumuzu çözmeyecektir."
Türkiye-Ermenistan ilişkilerine, aynı biçimde, siyasal ve tarihsel bağlamda yaklaşan diğer konuşmacılar da, sırasıyla Turay Yardımcı, İlter Turan, Haluk Ülman, Mehmet Binay, Nesrin S. Karagür, Necdet Öztürk, Ali Karaca, Süleyman Beyoğlu ve Cemil Öztürk idi.
