Amaçlar

 

Yüzyıllar boyunca Türkiye'de gelişmiş kültürler ile çeşitli kıta ve bölgelerde Türkler tarafından geliştirilmiş olan kültürler çok zengin bir hazine oluşturmaktadır. Ancak istatiksel olarak bakıldığı zaman bugün ülkemizde kültür üzerine yapılan araştırmalar çoğu zaman belgeleri olduğu gibi aktarma ve listeleme gibi betimleyici çalışmaların ötesine gidememektedir. Eleştirel ya da çözümleyici bakış açısı getirmekten ve senteze varmaktan uzak kalan bu tür çalışmalar, hâlen Batı'da yapılan kültür araştırmalarının çok gerisinde kalmaktadır. Oysa 1964 yılında Birmingham Çağdaş Kültür Araştırmaları Merkezi'nin kurulması ile başta İngiltere'de ve arkasından ABD'de kültür araştırmaları, kültür kavramının antropolojik anlamından hareketle, yepyeni bir anlayışla ele alınmıştır. Kültür araştırmaları, kültür konusunda yerleşik yargıları sorgularken disiplinlerarası çalışmalar biçiminde geliştirilmiştir. Ayrıca, günümüzde, küreselleşmenin sonucu tek-tipleşen dünyamızda değişik kültürlerin çağdaş bir açıdan incelenmesi ve güç dengelerinin saptanması önem kazanmıştır.

 

Kültür Araştırmaları Derneği, 1999 yılında Ankara'da bir araya gelen, Türk ve Avrupalı 11 öğretim üyesinin oluşturduğu Türkiye Kültür Araştırmaları Grubu'nun devamı olarak 2005'te kurulan bir sivil toplum örgütüdür. Çeşitli toplumbilim ve insan bilimleri dallarından gelen bu bilim insanlarının amacı, kültür konusunda çağdaş yöntemlerle çalışmalar yapmak ve yapılmasına önayak olmaktır. Niyetleri, ülkemizde hâlen kültür konusunda yürütülen çalışmalara canlılık ve yenilik getirmek; hem her türlü ezbercilikten ve ezberden uzak, hem de her türlü siyasal gündemin dışında, bilimsel araştırmalar ortaya çıkarmak ve çıkmasını sağlamaktır. Disiplinlerarası bilimsel bir yaklaşımla, tarihsel ve karşılaştırmalı kültür araştırmaları yoluyla, kuram ve yöntemler geliştirmek, uygulamaya yönelik incelemeler gerçekleştirmek ve desteklemek istiyorlar.

 

Eleştirel ve sorgulayıcı bir çerçevede, en geniş anlamda Türk kültürünün ve Türkiye kültürlerinin modern bir değerlendirmesini yapmak; Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne adaylığıyla öne çıkan, Türkiye'de mevcut değişik kültürler hakkında bilimsel ve önyargısız çalışmalar üstlenmek; eski Osmanlı topraklarında süregelen Türk kültürüyle ilgilenmek; ve Sovyetler Birliği'nin yıkılmasıyla gündeme gelen, değişik Türk topluluklarının kültürlerine eğilmek istemekteler.